Uroczystość z okazjii rocznicy ucieczki ORP ,,Orzeł'' z Tallina

 

 

17 września 2008 roku,w Tallinie pod tablicą upamiętniającą ucieczkę polskiego okrętu podwodnego ,,Orzeł'' z Tallina, zebrała się delegacja przedstawicieli Rządu Polskiego, tutejszej Polonii,oraz oficjalnych delegacji Rządu Estońskiego...

14 września, o godz. 21.30, „Orzeł" przybił na redę Tallina i zawiadomił władze portowe, że pragnie wyokrętować chorego, oraz że potrzebuje pomocy w naprawieniu uszkodzeń. Władze estońskie zgodziły się na wpłynięcie „Orła'' do portu z tym wszakże zastrzeżeniem, że będzie on mógł opuścić Tallin dopiero w 24 godziny po odpłynięciu niemieckiego statku handlowego „Thalassa". Wkrótce wymontowano i odesłano do naprawy uszkodzoną sprężarkę, a kmdr Kłoczkowski udał się do szpitala. Dowództwo okrętu objął kpt. Grudziński. 15 września, po południu, na pokład „Orła" przybył niespodziewanie wyższy oficer marynarki estońskiej, w towarzystwie uzbrojonych marynarzy, który przekazał kpt. Grudzińskiemu zaskakującą decyzję władz estońskich o internowaniu „Orła". Większość załogi, łącznie z dowódcą, nie mogła się pogodzić z myślą o internowaniu. Wśród marynarzy zrodziła się śmiała myśl ucieczki. W nocy z 17 na 18 września obezwładniono podstępem dwóch strażników estońskich a st. mar. Chojecki wybiegł na molo z siekierą i potężnym ciosem przeciął gruby jak ręka kabel elektryczny.

Po brawurowej ucieczce z Tallina kpt. Grudziński postanowił pozostać na Bałtyku i tropić nieprzyjacielskie okręty i statki, tak długo jak na to pozwolą zapasy paliwa, prowiantu i słodkiej wody do picia, a następnie zamierzał przedostać się przez Cieśniny Duńskie i dotrzeć do Anglii. W realizacji tej decyzji miały pomóc prowizoryczne mapy nawigacyjne akwenu bałtyckiego i Cieśnin Duńskich wykonane odręcznie przez ppor. Mokrskiego. Mapy te zostały opracowane na podstawie niemieckiego spisu latarń „Verzeichniss der Leuchtfeuer und Signalstellen", który jakimś cudem ocalał na „Orle" nie zauważony przez Estończyków podczas przeprowadzanej rewizji. 21 września „Orzel" zatrzymał się na krótko w pobliżu Gotlandii, by wysadzić tam zabranych w Tallinie dwóch estońskich wartowników, po czym zaczął krążyć w rejonie wybrzeży szwedzkich, szukając kontaktu z nieprzyjacielem.

W rocznicę tego wydażenia , co roku 17 września Tutejsza Polonia oddaje cześć bohaterskiej zalodze I jej dowódcy kpt.Grudzińskiemu.